Goedgekeurd of Afgewezen?
Verslag van een onderzoek naar Australië vertrokken emigranten en van afgewezen aspirantemigranten, of aspirant emigranten die afzagen van emigratie naar Australië gedurende de periode 19641974.
Drs. J.W.F. Fels
April 2005
Inhoudsopgave
Emigranten, die afzagen of afgewezen werden voor emigratie naar Australië.............. 3
3. Beroep van de 90 aspirant emigranten, die afzagen van emigratie................................ 3
5. Lengte van de procedure van de emigranten die afzagen van emigratie...................... 4
7. Overige opmerkingen m.b.t. de emigranten, die afzagen van de emigratie................ 5
Emigranten, die vertrokken naar Australië in de periode 19641974....................... 6
De Nederlandse Emigratiedienst hield een kaarten systeem bij, waarop in het kort de procedure vermeld stond die een emigrant doorliep voordat hij vertrok of afgewezen werd voor emigratie. Deze (stam) kaarten vormden de basis van de emigratieprocedure. Gegevens hiervan werden verwerkt op de zg. vertreklijsten en ook gestuurd naar o.a. ambassades.
In het hierna volgende onderzoek zijn 148 kaarten bestudeerd van aspirant emigranten die zich in eerste instantie hadden aangemeld voor emigratie naar Australië maar uiteindelijk werden afgewezen of afzagen van emigratie.
Op de voorkant van de kaart stonden gegevens van de emigrant, zoals: naam, woonplaats, geboortedatum, beroep, godsdienst, gezinssamenstelling, verhuisd naar: begindatum dossier en vertrekdatum.
Op de achterkant van de kaart stonden korte aantekeningen over interview/ keuring (datum), soms de Australische beroepsclassificatie, datum van afzien of afwijzing door de immigratie autoriteiten en incidenteel andere gegevens over de betrokken emigrant. Hierbij werd nauw samengewerkt met functionarissen van voorlichtingsinstanties, zoals de Katholieke Centrale Emigratie Stichting, Christelijke Emigratie Centrale, Algemene Emigratie Centrale, Gewestelijke Arbeidsbureaus en de Gereformeerde Stichting tot Bijstand van Emigranten en Geëmigreerden.
De periode waarop dit onderzoek betrekking had, was van 19641974. In totaal werden 148 kaarten bestudeerd, waarvan er 58 afgewezen werden en 90 a.s. emigranten uiteindelijk afzagen van emigratie naar Australië.
Het merendeel van de 58 afgewezen aspirant emigranten had beroepen in de ambacht en industriesector. Vooral schilders, ijzerwerkers en bouwvak beroepen kwamen hierin voor. In de dienstverlenende sector viel het aantal kelners, huishoudelijk personeel en kantoorbedienden op. De afwijzingen konden ook het gevolg zijn van het 'antecedenten onderzoek'.
De grootste groep, die afzagen van emigratie waren verpleegsters in totaal 12. Daarna volgden 11 (onderhouds) monteurs, 4 onderwijzeressen en 4 secretaressen. In het algemeen waren dit veelal jonge mensen, vooral betrof dit de vrouwen.
Verder kwamen o.a. in deze groep voor een jachtvlieger, onderofficier, scheepswerktuigkundige, juwelier, leraar, typograaf, radioofficier, koopvaardij en een assistent internist.
De groep die afzag van emigratie had in het algemeen een hoger opleidingsniveau dan degenen, die afgewezen werden.
De 58 afgewezen emigranten moesten een gemiddelde procedure van 5½ maand doorlopen, voordat ze de beslissing kregen dat ze afgewezen waren.
Afwijzingen konden ook het gevolg zijn van Òantecedenten onderzoekÓ. Het justitieel dan wel het politiek verleden van de emigranten werd ook onderzocht. Er waren 3 emigranten, die de afwijzing al in een halve maand te horen kregen, het betrof hier een ongeschoolde, een Moslim arbeider en een assistent van de directie. De langste procedure bedroeg 36 maanden. Het betrof hier een polyesterbewerker, die tweemaal geprobeerd heeft te emigreren en tweemaal werd afgekeurd door de immigratie autoriteiten. In de periode 19641974 bleef de gemiddelde proceduretijd vrij constant.
De gemiddelde lengte van de procedure van de 90 emigranten, die afzagen van emigratie bedroeg 6.7 maand. De kortste procedure bedroeg een ½ maand Het betrof hier iemand die reeds 10 jaar in Australië was geweest en daardoor niet in aanmerking kwam voor het zgn. Òjongeren programma van Australië.Ó De langste procedure bedroeg 24 maanden. De man wilde in dit geval eerst alleen vooruit reizen, waarmee de Australische autoriteiten niet akkoord gingen. Verder was er iemand die 18 maanden over de procedure deed, omdat hij tot 2x toe had afgezien van emigratie.
Geconcludeerd kan worden dat deze groep a.s. emigranten een gemiddelde langere procedure doorliepen dan de groep emigranten, die afgewezen werden. Men zag dus niet zomaar ineens af van emigratie.
In de periode 19641974 is er een zeer geringe stijging van de gemiddelde proceduretijd te constateren. Zo was deze voor de jaren 1966/'67: 5.6 maanden en voor de periode 1969/'73: 7 maanden.
Het merendeel van de afgewezen emigranten kreeg gŽén goedkeuring van de Australische Immigratie Autoriteiten. Men werd veelal geclassificeerd op basis van een beroepsgroep, die in Australië gehanteerd werd. De Australische Autoriteiten hadden hiertoe een technical adviser in dienst, die advies gaf over de vakbekwaamheid van de a.s. emigrant. Deze had toegang tot alle dossiers. Indien hij verklaarde dat de a.s. emigrant een Òfully skilled tradesmanÓ was, werd deze in Australië aanvaard als vakman door de bonden.
In Australië moest men een apprenticeship hebben van 5 jaar. In Nederland moest men aantonen dat men die ook had.
Een onderzoek over de periode 19541964 zou waarschijnlijk hier tot heel andere uitkomsten hebben geleid. In die periode was nl. de selectie van de Australische Immigratie Autoriteiten veel soepeler. Vooral in de jaren vijftig speelde het beroep bij de selectie nauwelijks een rol evenals de gezinssamenstelling.
Bij de afwijzingen ziet men veelal dat de classificaties gehanteerd door de Australiërs lager worden gewaardeerd. Zo wordt een metaalbewerker geclassificeerd als hulp metaal vakarbeider, een tekenaar als tekenkamerassistent, een elektricien wordt hulp elektricien, een constructie bankwerker wordt een half geschoold lasser en een boekbinder wordt als ongeschoold geclassificeerd. Gegevens over het justitieel en politiek verleden stonden niet vermeld op de kaarten.
Waarom men uiteindelijk afziet van emigratie naar Australië, kan om allerlei redenen verklaard worden. Op een groot aantal kaarten wordt geen reden vermeld. De redenen, die wel vermeld zijn, lopen uiteen van ziekte van vader tot vertrokken naar ZuidAfrika. Het niet geaccepteerd worden voor het jongeren programma wordt 3x vermeld. Verder worden o.a. vermeld: ongunstige berichten over werkgelegenheid in Australië, verloving verbroken, heeft eerst zelf Australië bezocht, moest in militaire dienst (2x) en vriend in Australië reageert niet meer. Opvallend tenslotte is het grote aantal jonge, veelal ongetrouwde verpleegsters, die afzien van emigratie. Hierbij staat echter geen reden vermeld. Mogelijk verbeterde de salarissen van deze groep gedurende deze periode in Nederland.
Naast de afgewezen emigranten en de emigranten, die afzagen van emigratie, is ook een onderzoek gedaan naar de procedure van 88 emigranten, die in de periode 19641974 naar Australië vertrokken.
Ook hier is weer gebruik gemaakt van het kaarten systeem van de Nederlandse Emigratiedienst.
Het opleidingsniveau van de vertrokken emigranten was hoger dan van de groep afgewezen emigranten, hetgeen niet verwonderlijk is. Een emigrant heeft meer kans van slagen in een emigratieland met een hoger opleidingsniveau. Dit hogere opleidingsniveau gaat veelal samen met een betere beheersing van de Engelse taal. Het beheersen van het Engels is een eerste vereiste in een land als Australië.
Het gros van deze groep emigranten kwam uit de sector wetenschappen en middelbaar vakspecialisten, vrije beroepen. Zo waren er 3 academici, 14 veelal jonge, ongehuwde verpleegsters, 10 veelal jonge onderwijzers en onderwijzeressen, 5 leraren, een predikant en vakspecialisten, zoals een tandtechnicus, een wetenschappelijk programmeur, een project engineer, 1e stuurman, vlieger en maatschappelijk werker. Opvallend was het hoge aantal gepensioneerden, liefst 8 vertrokken er in deze periode.
Uiteraard waren er ook emigranten uit de ambachtsen industrieberoepen zoals lassers, monteurs, elektriciens.
Opmerkelijk tenslotte was het beroep van 1 vertrokken emigrant: veterinair propagandist.
De gemiddelde procedure lengte van deze groep emigranten bedroeg, 7.4 maand. Dit is langer dan van de afgewezen groep emigranten (5 ½ maand) en ook langer dan van de groep emigranten, die afzagen van emigratie (6.7 maand). De procedure tijd van de individuele vertrokken emigrant liep echter sterk uiteen. Een verpleegster was al na 1 maand vertrokken naar Australië. Binnen 2 maanden vertrokken verder een stewardess en een onderwijzeres. De langste procedure was 28 maanden. Een vertegenwoordiger had eerst zijn emigratie uitgesteld en had daarna een operatie gehad. Ook 28 maanden deed een elektricien, die als hulp vakarbeider geclassificeerd werd erover. In eerste instantie werd zijn aanvraag geannuleerd omdat er géén garantie m.b.t. werk was. Uiteindelijk werd zijn gezin gesponsord en werd toestemming gegeven voor emigratie.
Tenslotte is nagegaan hoe de procedure tijd verstreek over de perioden 1964 t/m 1966, 1967 t/m 1970, 1971 t/m 1974: De uitkomsten waren resp: 7,0 maand, 8.5 maand en 7,6 maand.
Gedurende deze 11 maanden verdeeld in 3 perioden, bleef de procedure tijd dus vrij constant.
Gedurende de periode 1964 t/m 1974 voltrok zich een grote verandering in het vervoer naar Australië. V——r de opkomst van het straalvliegtuig eind jaren '50, ging bijna iedere emigrant per schip naar Australië. Uitzonderingen gingen per vliegtuig, maar hadden dan ongeveer 7 ˆ 8 tussenstops te verduren. Met de komst van het straalvliegtuig veranderde dit patroon echter snel.
In het algemeen kan gesteld worden dat ten einde van de eerste oliecrisis in 1973, de nekslag werd toegediend aan het scheepvaartverkeer naar Australië. Het werd gewoon te duur om emigranten per lijndienst te vervoeren. Vele scheepvaartmaatschappijen werden na 1973 opgeheven. Het laatste emigranten schip naar Australië vertrok in september 1978 vanaf Bremerhaven. Aan boord van dit schip, de Britanis, bevonden zich o.a. 250 Nederlandse emigranten.
Nagegaan is hoe in de periode 1964 t/m 1974 het vervoerspatroon naar Australië is gewijzigd. De uitkomsten zijn als volgt:
periode 1964 t/m 1967: 64 % reist per schip.
periode 1968 t/m 1970: 64% reist per schip.
periode 1971 t/m 1973: 55% reist per schip. jaar 1974: 25% reist per schip.
Hieruit blijkt dat vanaf 1971 het vervoer per schip afnam.
Opvallend is het grote aantal verhuizingen dat plaatsvond v——r vertrek. Waarschijnlijk heeft men zijn/haar huis verkocht of is de huur opgezegd en verblijft men de resterende tijd voor vertrek bij familie of huurt men tijdelijk een ander onderkomen.
Verder valt op dat de verpleegsters en het onderwijzend personeel niet geclassificeerd werden; wel de vaklieden.
Tenslotte blijkt dat de gepensioneerden, hoofdzakelijk vrouwen, een gemiddelde leeftijd hebben van 71 jaar. Deze laatste categorie vertrok in overgrote meerderheid in het kader van de zg. familiehereniging.